มะแว้ง รสขม มากสรรพคุณ ช่วยให้ชุ่มคอ ได้ทั้งแก้ไอ

มะแว้ง รสขม มากสรรพคุณ ช่วยให้ชุ่มคอ ได้ทั้งแก้ไอ

มะแว้ง พืชสมุนไพรไทย ที่เคียงคู่อาหารไทยหลากหลายชนิด  เชื่อว่ามะแว้งคงเป็นที่รู้จักกันดีของคนไทย เพราะในอาหารไทยประเภทน้ำพริกต่างๆของทุกภาค จะมีเครื่องเคียงที่รับประทานคู่กับน้ำพริกคือ มะแว้ง นอกจากเป็นพืชผักที่ได้รับความนิยมในการเลือกรับประทานแล้ว ยังเป็นพืชสมุนไพรที่ให้ประโยชน์มากมายอีกด้วย

มะแว้ง แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ มะแว้งต้นกับมะแว้งเครือ และสรรพคุณก็แตกต่างกันไป

มะแว้งต้นมีลักษณะ  เป็นไม้พุ่มยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 1 เมตร อายุ 2-5 ปี มีหนามตามลำต้นและกิ่งก้านกระจายอยู่ทั่วต้น  มีผลลักษณะกลมๆขนาดเล็ก ผลออกเป็นพวง ผลมีสีเขียวสลับลายขาว ภายในผลมีเมล็ดเล็กๆสีน้ำตาลอ่อนอยู่มากมายเมื่อผลสุกจะมีสีแดงอมส้มผลมีรสชาติที่ขม   ดอกมีลักษณะเป็นรูปดาวแฉกมีสีม่วงอ่อนดอกมีขนาดเล็กประมาณ 2 เซนติเมตร

มะแว้งเครือมีลักษณะ  เป็นไม้เถา มีหนามประปรายตามลำต้นและกิ่งก้าน  มีดอกสีม่วงออกเป็นช่อ มีผลสดสีเขียวเมื่อสุกแล้วจะเป็นสีแดงมีรสชาติขม  ใบมีลักษณะปลายมนใบข้างหน้าหยักเว้า ปลูกทั่วไปตามบ้านในชนบท

สรรพคุณทางยาของมะแว้ง  นอกจากเป็นผักเครื่องเคียงที่รับประทานคู่กับน้ำพริกต่างๆแล้ว มะแว้งยังมีสรรพคุณทางยา ดังนี้

  1. ใบและรากของมะแว้งใช้เป็นยารักษาวัณโรค
  2. ผลของมะแว้งช่วยบำรุงโลหิต
  3. ต้นของมะแว้งใช้การในขับเหงื่อ
  4. รากช่วยขับลม
  5. เปลือกของต้นมะแวงนำมาฝนรับประทานแก้พิษงู
  6. ลำต้นของมะแว้งมีสรรพคุณในการขับเสมหะ
  7. ราก เป็นยาแก้ไข้
  8. ผลมะแว้ง สามารถลดความดันโลหิตสูง
  9. ผลมะแว้งบรรเทาอาการไอได้
  10. ใบ บำรุงธาตุ แก้น้ำลายเหนียว

ประโยชน์ของมะแว้ง

  1. ผลของมะแว้ง  ผลสดใช้รับประทานกับน้ำพริก หรือบางครั้งก็จะทำการลวกหรือเผาไฟเพื่อรับประทานกับน้ำพริกก็ได้ ผลของมะแว้งมีสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย คือ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ใยอาหาร  วิตามินบี  วิตามินซี  แคลเซียม  ฟอสฟอรัส และธาตุเหล็ก
  2. ยอดอ่อนของมะแว้ง  สามารถนำมารับประทานกับน้ำพริกได้เช่นกัน แต่ต้องผ่านการลวกหรือต้มเสียก่อน ส่วนใหญ่นิยมรับประทานกับปลาร้า
  3. ในปัจจุบัน มะแว้งถูกนำมาสกัดสารที่สำคัญผลิตเป็นยาออกมา เป็นยาอมหรือยาบรรเทาอาการไอและบรรเทาอาการเจ็บคอ สามารถหาซื้อได้ง่ายตามร้านขายยา
  4. ต้นมะแว้ง ถูกนำมาปลูกเป็นไม้ประดับบ้าน ปลูกเพื่อเป็นแนวของรั้วบ้านมีดอกสีม่วงสวยงามและเมื่อผลของมะแว้งสุกก็จะมีสีส้มแดงให้ความสวยงามไม่น้อย และต้นมะแว้งจะมีหนามสามารถใช้เป็นรั้วบ้านได้เป็นอย่างดี

มะแว้งรักษาโรคหรือป้องกันโรคที่สำคัญดังนี้

  1. รักษาโรคเบาหวาน  มะแว้งสามารถลดน้ำตาลในเลือด และทำการเผาผลาญไขมันได้ดี จึงมีคุณสมบัติในการรักษาระดับน้ำตาลในเลือดได้เป็นอย่างดี ทำให้ไม่มีน้ำตาลสะสมในเลือดมากเกินไป
  2. รักษาแผลที่เกิดขึ้นในกระเพาะ  การหลั่งกรดและเมือกในกระเพาะอาหารไม่เท่ากันจึงทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร  สารสกัดจากใบมะแว้ง สามารถยับยั้งการหลั่งกรดที่มากเกินไปในกระเพาะอาหาร จึงสามารถรักษาแผลในกระเพาะอาหารได้
  3. ป้องกันอาหารเป็นพิษได้  เมื่อเกิดอาการอาหารเป็นพิษ จะพบเชื้อแบคทีเรีย ต่างๆหลายชนิด มะแว้งมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียต่างๆได้ สามารถป้องกันอาหารเป็นพิษที่จะเกิดขึ้นในร่างกายได้
ผลมะแว้งเครือ

ใช้มะแว้งในการรักษาอาการต่างๆได้อย่างไร

  1. ใช้มะแว้งผลที่โตเต็มที่ 20 ผล รับประทานผลสดกับน้ำพริก  ลดน้ำตาลในเลือดรักษาโรคเบาหวาน
  2. เคี้ยวมะแว้งประมาณ 10-20 ผล เคี้ยวให้ได้น้ำ แล้วกลืนทั้งน้ำและเนื้อลงไป รักษาอาการไอ ขับเสมหะ หากรับประทานติดกันบ่อยๆจะทำให้อาการไอหายไปอย่างรวดเร็ว
  3. ตำมะแว้ง ผสมกับเกลือและมะนาว เติมน้ำลงไปเล็กน้อย คนให้เข้ากันแล้วคั้น กรองเอาแต่น้ำ เอาไว้จิบระหว่างวันจะทำให้ชุ่มคอ  บรรเทาอาการไอและอาการเจ็บคอ
  4. อมลูกมะแว้งดิบที่แก่มีสีเขียวแก่หรือมีสีแดง อมไว้ในปาก กัดให้ลูกมะแว้งแตก ค่อยๆกลืนน้ำมะแว้งที่อมไว้ทีละนิด เมื่อน้ำหมดก็คายกากมะแว้งที่อยู่ในปากทิ้งแล้วอมลูกใหม่ อมมะแว้งทีละลูกติดต่อกัน หรืออมเฉพาะบางเวลาที่มีอาการไอ จะทำให้อาการไอน้อยลงและหายได้เร็วขึ้น

มะแว้งหากรับประทานกับน้ำพริกต่างๆไม่ว่าจะรับประทานสด หรือการทำให้สุกแล้วรับประทาน เชื่อว่าก็ยังมีความขมที่อร่อยเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของมะแว้งที่ทำให้เรารับประทานกันได้ง่ายขึ้น แล้วได้ประโยชน์อีกด้วย หากใครที่คิดว่ามะแว้งขมเลยไม่กล้ารับประทาน ลองหันมาทานกับน้ำพริกต่างๆแล้วจะพบว่า ความขมที่อร่อยของมะแว้งนั้นเป็นเช่นไร แล้วจะติดใจและหลงรักในสรรพคุณของมะแว้ง

Leave a Reply